अंतरीच्या वेदना, कविता बनून भेटल्या,

यमकांच्या शृंगाराने, मनमोहक भासल्या,

हसलो,रडलो,चिडलो,त्यांना कडकडून भेटलो,

स्वतःशी का होईना, मनमोकळे बोललो
- कवी विद्यानुज

झिडकारून रक्ताचा गर्व, गीते नवी रचू पाहतो,
नाकारून भेदभाव सर्व, वाट नवी बनवू पाहतो,
दिखावू मानापमानाच्या, चिंता हव्या कशाला,
माणसांना माणसांपासून, तोडणाऱ्या परंपरा जपाव्या कशाला
- कवी विद्यानुज

कोणाचा दोष नव्हता कधी, अपघात होत राहिले,
पूर्व कल्पना असो वा नसो, आघात होत राहिले,
आले गेली माणसे, घर आबाद बरबाद होत राहिले,
साऱ्या आठवणी घेवून, जीवन पुढे जात राहिले
- कवी विद्यानुज

स्वतःच्या आयुष्याला, स्वतःपुरते मानू नये,

त्रास देणाऱ्या विषयांना, त्रास होण्याइतके ताणू नये,

क्षणभंगुर जीवनात, सारी दुःखे क्षुल्लक आहेत,

साऱ्यांना पुरून ऊरू, जोवर आपल्यांचे प्रेम शिल्लक आहे
- कवी विद्यानुज

"धैर्य बिना जीवन कभी साकार नही होता"
"धैर्य हो जिस मन मेँ कभी बीमार नही होता"
"धैर्य रखने वालो की कभी हार नही होती"
"क्योकि धैर्य से बड़ा कोई भी हथियार नही होता"
 by unknown

येथे द्वेषांचा कहर,
हा संधी साधूंचा प्रहर,
फिरते पुढाऱ्यांची लहर,
घेती वादविवादांचा आधार,
मारती वक्तव्यांचे षटकार,
निष्कर्ष साऱ्याचा काय निघणार,
याची टोपी त्याच्या डोक्यावर,
सारा दीड शहाण्यांचा बाजार,
नीती,अहिंसा ना त्यांना मंजूर,
सत्तेच्या धंद्याशी सारे इमानदार,
कुरघोडी करण्यात ना कसर,
देश चालला खड्ड्यात,
इतकाच रोजचा समाचार

- कवी विद्यानुज

भाऊसाहेब पाटणकर
जन्मातही नव्हते कधी मी, तोंड माझे लपविले
मेल्यावरी संपूर्ण त्यांनी, वस्त्रात मजला झाकले

आला असा संताप मजला, काहीच पण करता न ये
होती आम्हा जाणीव की, मी मेलो, आता बोलू नये

कफ़न माझे दूर करुनी, पाहिले मी बाजूला
एकही आसू कुणाच्या, डोळ्यात ना मी पाहिला

बघुनि हे, माझेच आसू धावले गालावरी
जन्मभर हासून मी, रडलो असा मेल्यावरी

मरता आम्ही, शोकार्णवी बुडतील सारे वाटले
श्रद्धांजली तर जागजागी देतील होते वाटले

थोडे जरी का दु:ख माझे, असता कुणाला वाटले
जळण्यातही सरणात मजला, काहीच नसते वाटले

ऐसे जरी संतोष तेव्हा मानिला इतुकाच मी
कळलेच ना तेव्हा कुणा कफ़नात जे रडलो आम्ही

त्यांचेच हे उपकार ज्यांनी, झाकले होते मला
झाकती प्रेतास का ते तेव्हा कुठे कळले मला

लाभला एकांत जेव्हा, सरणात त्या माझ्या मला
रोखता आलाच नाही, पूर अश्रूंचा मला

जेव्हा चिता ही आसवांनी, माझी विझाया लागली
चिंता कसा जळणार आता, ह्याचीच वाटू लागली.

बा. भ. बोरकर -- स्वर्ग नको सुरलोक नको

स्वर्ग नको सुरलोक नको मज लोभस हा इहलोक हवा
तृप्ति नको मज मुक्‍ती नको पण येथील हर्ष नि शोक हवा

शोक हवा परि वाल्मिकिच्या परि सद्रव अन सश्लोक हवा
हर्ष हवा परि स्पर्शमण्यापरि त्यांत नवा आलोक हवा

शंतनुचा मज मोह हवा अन ययातिचा मज देह हवा
पार्थाचा परि स्नेहविकंपित स्वार्थ सदा संदेह हवा

इंद्राचा मज भोग हवा अन चंद्राचा हृद्रोग हवा
योग असो रतिभोग असो अतिजागृत त्यात प्रयोग हवा

आयु हवे आरोग्य हवे यशभाग्य तसा प्रासाद हवा
श्लाघ्य हवे वैराग्य तयास्तव त्यांत विरोध विषाद हवा

तापासह अनुताप हवा मज पापासह अभिशाप हवा
शिळांत पिचतां जळांतुनी मज निळा निळा उःशाप हवा

मार्क्साचा मज अर्थ हवा अन फ्रॉइडचा मज काम हवा
या असुरां परि राबविण्या घरिं गांधींचा मज राम हवा

लोभ हवा मज गाधिजमुनिचा अखंड आंतर क्षोभ हवा
पराभवांतहि अदम्य उज्ज्वल प्रतिभेचा प्रक्षॊभ हवा

पार्थिव्यांतच वास हवा परि दिव्याचा हव्यास हवा
शास्त्रांचा अभ्यास हवा परि मानव्याचा ध्यास हवा

विश्व हवे सर्वस्व हवे अन मृत्यू समोर सयंत्र हवा
शरांत परि ही विव्हळतां तनु उरांत अमृतमंत्र हवा

हविभुक सुरमुख मी वैश्वानर नित्य नवा मज ग्रास हवा
हे सुख दुर्लभ वाढविण्या मज चौर्‍यांशीत प्रवास हवा

नामंजूर

जपत किनारा शीड सोडणे नामंजूर,
अन् वाऱ्याची वाट पहाणे नामंजूर.
मी ठरवावी दिशा वाहत्या पाण्याची,
येइल त्या लाटेवर डुलणे नामंजूर.

मला ऋतूंची साथ नको, अन् कौल नको,
मला कोठल्या शुभ-शकुनांची झूल नको.
मुहूर्त माझा तोच ज्याक्षणी हो इच्छा,
वेळ पाहुनी खेळ मांडणे नामंजूर.

माझ्या हाती विनाश माझा कारण मी,
मोहासाठी देह ठेवतो तारण मी.
सुंदरतेवर होवो जगणे चक्काचूर,
मज आब्रुचे थिटे बहाणे नामंजूर.

रुसवे फुगवे भांडण तंटे लाख कळा,
आपला तुपला हिशोब आहे हा सगळा.
रोख पावती इथेच द्यावी अन् घ्यावी,
गगनाशी नेणे गार्हाणे नामंजूर.

मी मनास्वितेला शाप मानले नाही, अन् उपभोगला पाप मानिले नाही,
ढग काळा ज्यातून एकही फिरला नाही, नभ असले मी अद्याप पाहिले नाही.

नीती तत्वे फसवी गणिते दूर बरी,
रक्तातील आदिम जिण्याची ओढ खरी.
जगण्या साठी रक्त वहाणे मज समजे,
पण रक्ताचा गर्व वहाणे नामंजूर.

कवी – संदीप खरे
संगीत – सलील कुलकर्णी
---------------------------
नामंजूर - संदीप खरे
सम्हल सम्हल के नाँव चलाना नामंजूर
मुझे हवा की राह देखना नामंजूर
तय करता मैं दिशा भी बहते पानी की
मौज हिलाए जैसे, हिलना नामंजूर

नहीं चाहिये मौसम की सौगात मुझे
नहीं चाहिये शुभ शकुनों का साथ मुझे
मन करता हो वही महुरत है मेरा
मौका देख के खेल खेलना नामंजूर

अपने हाथों अपनी मौत मै मरता हूँ
मोह के लिये देह भी गिरवी रखता हूँ
खूबसूरती देख जिंदगी है कुरबान
अबरू का बेतुका बहाना नामंजूर

झगडा वगडा और मनाना है हरदम
तेरा मेरा हिसाब रखना है हरदम
जमा खर्च यहीं लेता हूँ देता हूँ
आसमान से चुगली करना नामंजूर

मनकी करने को शाप ना माना मैने
उपभोग को कभी पाप ना माना मैने
काले बादल जिससे गुजरे ना हो
आसमान वो कभी देखा ना मैने

गणीत नीती का मुझसे तो रक्खो दूर
रगों में बहता खून असली जीवन का नूर
खून बहाकर जीते रहना मुझे पता
अपने खून का गरूर करना नामंजूर

-----------------------------------

मूल कविता: नामंजूर
कवी: संदीप खरे
अल्बम: नामंजूर
हिन्दी भावानुवाद: तुषार जोशी, नागपूर

" सुखाचा राजमार्ग "
************************
ओढा सिगारेट , सोडा धूर
जीवन जाते , दूर दूर

ढोसून दारू होता धुंद
अनेक मार्ग होतात बंद

तंबाखू ज्याच्या , सदा मुखी
सांगा कसा तो , होणार सुखी ?

निरोगी शरीर , देतो देव
अब्जावधींची , तीच ठेव

आयुष्य देवून , तोही बघतो
माणसासारखे , कोण जगतो

जुगार पत्ता , कवडी खेळी
खिसा रिकामा , नेमक्या वेळी

मृगजळामागे , जो जो धावे
फजित होवून , जीभ चावे

समाधान ज्याच्या , वसते मनी
आनंदाचा तोच , होतो धनी

पैसा नि शांती , गोष्टी भिन्न
उगा कशाला , व्हावे खिन्न

यात्रिक व्हावे , आनंदाचे
घडे भरावे , स्वानंदाचे !!
**********************
मुरारी
********************